Medicijnen bij rugpijn.
Uitgebreid overzicht.
Medicatie
Gebaseerd op NHG · WHO · NICE
Hoe beoordelen we dit?
We kijken of de pijn afneemt en of mensen weer beter kunnen bewegen en functioneren, niet hoe tevreden patiënten over de behandeling waren, want dat zegt weinig over of het echt werkt. Sterk vergelijkend onderzoek is bij rugpijn schaars, dus sommige beoordelingen zijn gebaseerd op beperkt bewijs.
Medicijnen spelen een beperkte rol bij de behandeling van rugpijn. Geen enkel medicijn geneest rugpijn; ze kunnen alleen de symptomen tijdelijk verlichten terwijl je lichaam herstelt. Hier een uitgebreid overzicht gebaseerd op de WHO (2023), NICE (2020) en recente trials.
NSAIDs
Eerste keusHoe beoordelen we dit?
We kijken of de pijn afneemt en of mensen weer beter kunnen bewegen en functioneren, niet hoe tevreden patiënten over de behandeling waren, want dat zegt weinig over of het echt werkt. Sterk vergelijkend onderzoek is bij rugpijn schaars, dus sommige beoordelingen zijn gebaseerd op beperkt bewijs.
Non-steroidale anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAIDs) zijn de enige pijnstillers met bewezen effect op pijn bij acute lage rugpijn (Cochrane 2020). Het effect is bescheiden (NNT circa 6), maar klinisch relevant.
Voorbeelden
Ibuprofen, naproxen, diclofenac
Dosering
Ibuprofen 400mg max 3x/dag; naproxen 250-500mg max 2x/dag. Max 7-14 dagen.
Let op
Bij de maaltijd innemen. Voorzichtig bij maagklachten, nierziekte, hartfalen, hoge bloeddruk. Niet combineren met bloedverdunners. Niet gebruiken tijdens de zwangerschap, vooral niet in het derde trimester.
Paracetamol
Niet effectiefHoe beoordelen we dit?
We kijken of de pijn afneemt en of mensen weer beter kunnen bewegen en functioneren, niet hoe tevreden patiënten over de behandeling waren, want dat zegt weinig over of het echt werkt. Sterk vergelijkend onderzoek is bij rugpijn schaars, dus sommige beoordelingen zijn gebaseerd op beperkt bewijs.
De PACE-trial (Williams et al., Lancet 2014) toonde definitief aan dat paracetamol niet beter werkt dan placebo bij acute lage rugpijn. Cochrane (2016) bevestigde dit. Het NHG, WHO en NICE bevelen paracetamol niet langer aan.
Opioiden
Niet aanbevolenHoe beoordelen we dit?
We kijken of de pijn afneemt en of mensen weer beter kunnen bewegen en functioneren, niet hoe tevreden patiënten over de behandeling waren, want dat zegt weinig over of het echt werkt. Sterk vergelijkend onderzoek is bij rugpijn schaars, dus sommige beoordelingen zijn gebaseerd op beperkt bewijs.
De OPAL-trial (Jones et al., Lancet 2023) toonde aan dat opioiden niet beter werken dan placebo bij acute lage rugpijn, maar wel meer bijwerkingen geven. De WHO (2023) beveelt opioiden niet aan. Het risico op afhankelijkheid, misbruik en overdosering is significant en stijgend.
Spierverslappers
BeperktHoe beoordelen we dit?
We kijken of de pijn afneemt en of mensen weer beter kunnen bewegen en functioneren, niet hoe tevreden patiënten over de behandeling waren, want dat zegt weinig over of het echt werkt. Sterk vergelijkend onderzoek is bij rugpijn schaars, dus sommige beoordelingen zijn gebaseerd op beperkt bewijs.
Beperkt bewijs voor kortdurende pijnverlichting bij acute spierspasme (BMJ 2021); weinig tot geen effect op functioneren. Significante bijwerkingen (sufheid, duizeligheid). Risico op afhankelijkheid bij benzodiazepines. Niet langer dan 1-2 weken.
Antidepressiva (duloxetine)
Enig bewijsHoe beoordelen we dit?
We kijken of de pijn afneemt en of mensen weer beter kunnen bewegen en functioneren, niet hoe tevreden patiënten over de behandeling waren, want dat zegt weinig over of het echt werkt. Sterk vergelijkend onderzoek is bij rugpijn schaars, dus sommige beoordelingen zijn gebaseerd op beperkt bewijs.
Duloxetine (SNRI) heeft enig bewijs bij chronische rugpijn (ACP 2017). Werkt via het pijnremmende pad, niet via de antidepressieve werking. Alleen overwegen bij chronische pijn, niet bij acute rugpijn. Opbouwen en afbouwen moet geleidelijk.
Hoe lang gebruik je pijnstillers?
Dag 1–3
Start als het nodig is
NSAID bij de maaltijd; twijfel je, overleg met apotheker of huisarts.
Dag 3–14
Houd het kort
Zo kort mogelijk, en blijf ondertussen in beweging.
Na 2 weken
Stoppen, of naar de huisarts
Nog steeds veel pijn? Niet zelf doorslikken, maar overleggen.
Bronnen
- WHO Guideline on management of chronic primary low back pain (2023)
- Williams CM, et al. Efficacy of paracetamol for acute low back pain. Lancet (2014)
- Jones CMP, et al. Opioid analgesia for acute low back pain. Lancet (2023)
- NICE Guideline NG59 (2020)
- Qaseem A, et al. ACP Clinical Practice Guideline (2017)
- Cashin AG, et al. Muscle relaxants for non-specific low back pain. BMJ (2021)
Volgende stap