De eerste 48 uur.
6 tips die echt werken.
Acute rugpijn kan overweldigend zijn, maar in de meeste gevallen is er geen reden tot paniek. Dit zijn 6 evidence-based tips voor de eerste 48 uur.
Blijf bewegen
De Cochrane review (2010) is helder: bedrust vertraagt het herstel bij niet-specifieke rugpijn. Blijf zo actief mogelijk binnen je pijngrens. Dit hoeft niet intensief te zijn; gewoon je dagelijkse activiteiten voortzetten is al goed. Loop naar de keuken, doe boodschappen, ga korte stukjes wandelen. De WHO (2023) en alle grote richtlijnen bevelen dit aan als eerste stap.
Doe voorzichtige bewegingen
Doe elke paar uur een paar minuten zachte bewegingen: draai je romp voorzichtig, trek je knieen naar je borst terwijl je op je rug ligt, kantel je bekken. Het doel is niet om te stretchen of te trainen, maar om je lichaam te laten weten dat bewegen veilig is. Begin met wat comfortabel voelt en breid langzaam uit.
Gebruik warmte
Cochrane-evidence toont aan dat oppervlakkige warmte pijn verlicht bij acute lage rugpijn. Gebruik een kruik, warmtekussen of warme douche. Pas warmte aan voor 15-20 minuten per keer. Warmte ontspant de spieren, verbetert de doorbloeding en vermindert spierspanning. Vermijd warmte op ontstoken of gezwollen plekken.
NSAID’s als het nodig is (geen paracetamol)
NSAIDs zoals ibuprofen (400mg, max 3x daags) of naproxen (250-500mg, max 2x daags) hebben een bewezen modest effect bij acute rugpijn (WHO 2023, NICE, ACP). Neem ze kort en bij de maaltijd. Paracetamol werkt NIET bij rugpijn (PACE trial, Lancet 2014). Gebruik NSAIDs maximaal 7-14 dagen. Overleg met je huisarts bij maagklachten, nierziekte of gebruik van bloedverdunners.
Geen paniek
80% van alle acute rugpijn herstelt binnen 6 weken zonder specifieke behandeling. Angst en catastroferen (het ergste denken) zijn bewezen risicofactoren voor chronische pijn. Probeer de pijn te zien als een tijdelijk beschermingssignaal, niet als bewijs van ernstige schade. Je rug is sterk en veerkrachtig.
Slaaptips
Slaap op je zij met een kussen tussen je knieen, of op je rug met een kussen onder je knieen. Dit vermindert druk op de wervelkolom. Een medium-stevig matras is voor de meeste mensen het beste (Cochrane). Slecht slapen door pijn is normaal en trekt meestal vanzelf bij; forceer het niet. Een comfortabele houding is het enige dat je hoeft te ‘doen’.
Kernboodschap
Acute rugpijn is vervelend maar meestal onschuldig. Bewegen is het beste medicijn, gecombineerd met warmte en eventueel korte tijd NSAIDs. Ga binnen een paar dagen weer zoveel mogelijk je normale activiteiten oppakken. Herstelt het niet na 6 weken? Neem dan contact op met je huisarts of fysiotherapeut.
Neem direct contact op bij:
- Uitvalsverschijnselen of krachtverlies in een been
- Problemen met plassen
- Gevoelloosheid in het zadelgebied (tussen de benen)
- Koorts in combinatie met rugpijn
Bekijk alle alarmsignalen op Wanneer naar de dokter.
Volgende stap